ΒΟΥΝΟ ΑΠΟ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ

Μία από τους πιο διαβόητες χωματερές στον κόσμο, βρίσκεται ακριβώς έξω από το Τελ Αβίβ και έχει γίνει γνωστή στους Ισραηλινούς για δεκαετίες ως «το Βουνό απο Σκουπίδια”. Αυτό το τοξικό ανάχωμα σκουπίδών  θα μπορούσε προφανώς κάποιος να τομυρίσει απο μίλια μακριά, καθώς μιλάμε για πάνω από 25 εκατομμύρια τόνους σκουπιδιών, που εκτείνονται σε έναμιση μίλι  . Ωστόσο, σήμερα στον ίδιο χώρο λειτουργεί μία από τις μεγαλύτερες μονάδες ανακύκλωσης του κόσμου, με σύνθημα “να κάνουμε τα σκουπίδια όμορφα.”

Hiriya-Garbage-Dump-TEl-Aviv-537x355

Κάθε μέρα, ταξινομούνται 3.000 τόνοι οικιακών αποβλήτων, 1.500 τόνοι μπάζων και  μετατρέπονται σε καύσιμα, λιπάσματα, ηλεκτρικό ρεύμα, νερό για άρδευση,  ακόμη και έπιπλα κήπου, σε έναν απο τους μεγαλύτερους μετασχηματισμούς χώρου ταφής,που έχει δει ποτέ ο κόσμος.

Ο ορεινός χώρος υγειονομικής ταφής που κάποτε βρισκόταν στο Τελ Αβίβ μεταξύ 1952 και 1999, στεγάζε στο παρελθόν μια ανεξιχνίαστη ποσότητα  αποβλήτων. Μετά από σχεδόν 16 εκατομμύρια κυβικά μέτρα  σκουπιδιών πλησίασε η επικείμενη κατάρρευση στην κοίτη του ποταμού Αγιαλόν και το επίπεδο της ρύπανσης του Τελ Αβίβ συνέχισε να επιδεινώνεται,μέχρι το  αναγκαστικό κλείσιμο  το 1998. Μετά το κλείσιμο, το Ισραήλ φιλοξένησε τον διεθνή διαγωνισμό για την Αποκατάσταση της Hiriya (ο χώρος υγειονομικής ταφής των αποβλήτων)  και ο  Peter Latz επιλέχθηκε από ανάμεσα απο 14 αρχιτέκτονες και πολεοδόμους για την καινοτόμο ιδέα του, για τον μετασχηματισμό των αναχωμάτων απο σκουπίδια σε χρησιμοποιήσιμη, κατάφυτη εκτάση.

Hiriya-Green-537x402

Από την αρχή, ήταν σαφές ότι η φαινομενικά ανεπανόρθωτες ζημίες χρειάστηκαν μια λύση ιδιαίτερα εφευρετική. Αρχιτέκτονας και πολεοδόμος ο Peter Latz ανέπτυξε ένα νέο βιοπλαστικό στρώμα που θα απέτρεπε το μεθάνιο να ξεφύγει από την επιφάνεια του εδάφους, επιτρέποντας τη χλωρίδα και την πανίδα να ανθίσουν στο έδαφος και πάλι. Το βιοπλαστικό στρώμα είναι καλυμμένο με στρώματα χαλικιού και ένα μέτρο καθαρό χώμα, το οποίο ενεργεί ως ένα ανυψωμένο κρεβάτι για νέα ανάπτυξη. Μόλις ολοκληρωθεί η κατασκευή του, το καταπράσινο πάρκο θα είναι τρεις φορές το μέγεθος του Central Park της Νέας Υόρκης.

Η επίπεδη κορυφή του βουνού που υπάρχει σήμερα είναι ένα από τα πρώτα αξιοθέατα για κάποιον που φτάνει στο διεθνές αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν του Τελ Αβίβ. Οι επισκέπτες μπορούν να παρακολουθήσουν την εν εξελίξει μεταμόρφωση. Με τρεις μεγάλες εγκαταστάσεις ανακύκλωσης, στους πρόποδες του λόφου, ο στόχος του σταθμού μεταφοράς είναι η ανακύκλωση και η επαναχρησιμοποίηση όσο περισσοτέρων  αποβλήτων είναι δυνατόν. Η μονάδα είναι επίσης υπεύθυνη για τη διάσπαση των αποβλήτων των εργοταξίου σε χαλίκι και ξηρή οργανική ύλη σε σάπια φύλλα.

Το «ΠΕΙΡΑΜΑ» ΤΗΣ ΦΡΑΝΚΦΟΥΡΤΗΣ

01s8pol1-thumb-large

Ας κάνουμε, χάριν της ιστορίας που ακολουθεί, την υπόθεση ότι τα ταμεία του κράτους ή του Δήμου Αθηναίων είναι ικανά να χρηματοδοτήσουν γενναίες παρεμβάσεις στον δημόσιο χώρο. Πώς θα σας φαινόταν, λοιπόν, η ιδέα να γκρεμιστούν πολυώροφα κτίρια γραφείων του ’50 και του ’60 για να ξαναχτιστούν κάποια από τα νεοκλασικά της Βασιλίσσης Σοφίας ή της οδού Πανεπιστημίου; Ενα παρόμοιο ερώτημα τέθηκε σε πραγματική βάση πριν από μία δεκαετία για ένα τεράστιο κτιριακό συγκρότημα στην καρδιά της παλαιάς πόλης της Φρανκφούρτης, το οποίο, αντί να ανακαινιστεί, τελικά κατεδαφίστηκε και θα αντικατασταθεί από 34 κτίρια, κάποια ακριβή αντίγραφα κτιρίων που προϋπήρχαν των βομβαρδισμών και κάποια όχι. Το φιλόδοξο εγχείρημα θα ολοκληρωθεί το 2017.

Η παλαιά πόλη της Φρανκφούρτης ισοπεδώθηκε κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στα χρόνια που ακολούθησαν, ένα τμήμα της ανακατασκευάστηκε με διάφορους αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς. Ανεγέρθηκαν όμως και κάποια νέα κτίρια, όπως το κτιριακό συγκρότημα Technisches Rathaus. Το 2007 η παραχώρηση του κτιρίου έληξε και ο Δήμος Φρανκφούρτης ανέκτησε την κυριότητά του. Στην αναμονή της εξέλιξης αυτής ξεκίνησε μια δημόσια συζήτηση για την τύχη του κτιριακού συγκροτήματος, η οποία κράτησε αρκετά χρόνια. «Το κτίριο αυτό ήταν το μόνο μεγάλο οικοδόμημα στην περιοχή του παλαιού ιστορικού κέντρου, κοντά στον καθεδρικό ναό», εξηγεί στην «Κ» ο διευθυντής του project, Πάτρικ Μπρούμερμαν. «Οταν άνοιξε η συζήτηση για την τύχη του, πολίτες και αρχιτέκτονες ανέπτυξαν την ιδέα της ανακατασκευής της παλαιάς πόλης, ώστε να αποκτήσει και πάλι η Φρανκφούρτη την “καρδιά” της».

Τελικά, η πλάστιγγα έκλινε υπέρ της κατεδάφισης του κτιρίου και της «επαναφοράς» του προϋπάρχοντος τμήματος της παλαιάς πόλης. Για τον λόγο αυτό το 2009 ιδρύθηκε η Dom-Romer GmbH, μια εταιρεία πλήρως ελεγχόμενη από τον δήμο, η οποία ανέλαβε να φέρει σε πέρας τους αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς και την κατασκευή. Η κατεδάφιση του Technisches Rathaus ξεκίνησε το 2011, ενώ το πρώτο κτίριο άρχισε να κατασκευάζεται το 2013. «Για τα 15 από τα 35 σπίτια υπήρχαν αρκετές ιστορικές πηγές ώστε να ανακατασκευαστούν όπως ήταν. Βέβαια θα πρόκειται για σύγχρονα κτίρια στο εσωτερικό τους, αλλά εξωτερικά θα δίνουν την αίσθηση του παλαιού», εξηγεί ο κ. Μπρούμερμαν. «Πηγές τεκμηρίωσης ήταν παλαιές φωτογραφίες, σχέδια πόλης και ένα πολύ ρεαλιστικό μοντέλο της παλαιάς πόλης που δημιούργησαν δύο αδέρφια, ο Hermann (1876-1962) και ο Robert Treuner (1877-1948), και εκτίθεται σήμερα. Τα υπόλοιπα 20 κτίρια θα έχουν σύγχρονη αρχιτεκτονική, εμπνευσμένη όμως από τα κτίρια της παλαιάς πόλης».

Πού βρίσκονται λοιπόν οι εργασίες; «Το εγχείρημα έχει περάσει από διάφορες φάσεις. Οπως καταλαβαίνετε, το να στηθεί ένα τόσο μεγάλο εργοτάξιο στην καρδιά της πόλης απαιτεί εκτενή προετοιμασία. Κάτω από την περιοχή βρίσκεται ένα υπόγειο πάρκινγκ, αλλά και η σήραγγα του μετρό. Ξεκινήσαμε, λοιπόν, ανακαινίζοντας πλήρως το υπόγειο πάρκινγκ. Κατόπιν κατασκευάστηκαν τα κελάρια από δύο παλαιά σπίτια. Παράλληλα, ξεκίνησε η κατασκευή του “Stadthaus am Markt”, ενός νέου χώρου εκδηλώσεων στα νότια της περιοχής ανάπλασης. Τον Νοέμβριο του 2014 ξεκίνησαν οι εργασίες κατασκευής των 35 σπιτιών. Σήμερα, στην περιοχή εργάζονται πέντε κατασκευαστικές εταιρείες, αλλά μέσα στους επόμενους μήνες θα φθάσουν τις 70. Το 2017 όλα τα κτίρια και οι δημόσιοι χώροι θα έχουν ολοκληρωθεί.

»Το ενδιαφέρον για τα διαμερίσματα ήταν τόσο μεγάλο, που η DomRömer GmbH τελικά αποφάσισε να προχωρήσει σε κλήρωση ανάμεσα στους υποψήφιους αγοραστές. Τα 15 ιστορικά κτίρια που ανακατασκευάζονται πωλήθηκαν κατά την έναρξη του εγχειρήματος, προκειμένου να εξασφαλιστούν πόροι και να διασφαλιστεί το ενδιαφέρον της αγοράς. Δύο ιστορικά κτίρια που ανακατασκευάζονται, τα διάσημα “Goldene Waage” και “Rotes Haus”, θα παραμείνουν στην κυριότητα του δήμου καθώς είναι σημαντικά για την πόλη μας».

Με το εγχείρημα αυτό, ο Δήμος Φρανκφούρτης υπερασπίζεται την αναδημιουργία της ατμόσφαιρας της παλαιάς πόλης, ως κινητήριο δύναμη για την αναζωογόνηση του κέντρου. Χαρακτηριστικό είναι ότι στην επιστημονική ομάδα του έργου συμμετέχουν ειδικοί από τη Δρέσδη, όπου έγινε η μεγαλύτερη «ανασύσταση» ιστορικού κέντρου στη Γερμανία. «Κάθε πόλη έχει την ιστορία και τους κατοίκους της. Για τη Φρανκφούρτη, η επιχειρούμενη δημιουργία παλαιών και νέων σπιτιών στο κέντρο της είναι ένα σημαντικό βήμα. Με τα σπίτια θα έρθουν οικογένειες, επισκέπτες και τουρίστες που θα περιδιαβαίνουν τα στενά σοκάκια της, θα κάθονται στα καφέ και θα περνούν χρόνο στην καρδιά της πόλης. Από αυτή την οπτική προέρχεται και το σύνθημα του εγχειρήματος: “Η πόλη είναι ζωντανή!” (Die Stadt lebt!)».

Στις διπλανές στήλες ακολουθούν δύο αντίθετες απόψεις πάνω στο ίδιο θέμα:

Πρέπει να αντιμετωπίζουμε τις πόλεις μας ως ζωντανούς οργανισμούς και να σεβόμαστε τη συνέχειά τους ή να παρεμβαίνουμε για να αποκαθιστούμε «εγκλήματα» του παρελθόντος;

Η στροφή στο παρελθόν δεν έχει τίποτα να προσφέρει

ΠΑΝΟΣ ΔΡΑΓΩΝΑΣ

Οι νοσταλγικές εικόνες των κομψών νεοκλασικών μεγάρων και των αθηναϊκών κήπων των αρχών του περασμένου αιώνα έχουν γίνει ιδιαίτερα δημοφιλείς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τα τελευταία χρόνια. Το πρόβλημα, βέβαια, με τις όμορφες φωτογραφίες είναι ότι αναδεικνύουν τα μορφολογικά χαρακτηριστικά της πόλης, αποκρύπτοντας τους πολεοδομικούς μετασχηματισμούς που καθόρισαν την εξέλιξή της. Η διαφορά ανάμεσα σ’ ένα μεταπολεμικό κτίριο και το νεοκλασικό μέγαρο το οποίο αντικατέστησε, δεν περιορίζεται στο αρχιτεκτονικό ύφος. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα νεοκλασικά κτίρια αποτέλεσαν πολυτελείς κατοικίες της αστικής τάξης που εγκατέλειψε το κέντρο της πόλης κατά την περίοδο του μεσοπολέμου. Η κλίμακα των παλαιών μεγάρων ήταν αρκετά μικρότερη των νεότερων κτιρίων γραφείων ή πολυκατοικιών που τα αντικατέστησαν. Το ύψος και οι επιφάνειες των κτιρίων αυξήθηκαν, ώστε να ικανοποιηθούν οι ανάγκες του δραματικά αυξανόμενου πληθυσμού και οι ελεύθεροι χώροι τριγύρω τους συρρικνώθηκαν.

Αυτό, λοιπόν, που αποτελεί αντικείμενο νοσταλγίας στις παλιές αθηναϊκές φωτογραφίες δεν είναι το ύφος της αρχιτεκτονικής, αλλά τα πολεοδομικά χαρακτηριστικά ενός αστικού κέντρου που διαμορφώθηκε κάτω από εντελώς διαφορετικές κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες. Η συζήτηση για τη νέα αρχιτεκτονική πρέπει να αποτελέσει μέρος του ευρύτερου προβληματισμού για την εξέλιξη του αθηναϊκού κέντρου. Στην κατεύθυνση αυτή, η στροφή προς το μακρινό παρελθόν δεν έχει τίποτε να προσφέρει.

* Ο κ. Πάνος Δραγώνας είναι αρχιτέκτων και αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πατρών.

«Ναι» στο παρελθόν, που όμως φτιάχνει καινούργιο

ΝΙΚΟΣ ΣΑΛΙΓΚΑΡΟΣ

Βεβαίως και έχουμε το δικαίωμα να «σβήνουμε» κτίρια που θεωρούνται αποτυχημένα, για να επαναφέρουμε παλαιότερες, ωραιότερες φάσεις της πόλης μας. Στις ειδικές περιπτώσεις ανοικοδόμησης εκ νέου παλαιότερων κτιρίων των οποίων σώζονται τα σχέδια, μια τέτοια απόφαση τιμά την ιστορία του λαού και του τόπου.

Βλέποντας τα σχέδια για τη συγκεκριμένη περιοχή της Φρανκφούρτης, ενώ η παρουσία πιστών ανακατασκευών είναι ευπρόσδεκτη, ταυτόχρονα φαίνεται πολύ ωμά η φτώχεια σχεδίου στα δήθεν «σύγχρονα» κτίρια, επειδή οι σχεδιαστές τους επιμένουν στα μηχανικά πρότυπα. Στην Ελλάδα απουσιάζει και αυτή η, έστω προσχηματική, προσαρμογή στο αστικό περιβάλλον και βλέπουμε την επιβολή του νέου στο παλιό. Κάποιες αποτυχημένες προσπάθειες κατασκευής «ψευδονεοκλασικών» χρησιμοποιούνται ως επιχειρήματα ενάντια σε όλες τις ανακατασκευές.

Τόσο η επαναφορά στο αρχιτεκτονικό παρελθόν όσο και η εισαγωγή μιας καινούργιας ανθρώπινης υπερσύγχρονης αρχιτεκτονικής είναι ικανές να βελτιώσουν τις πόλεις μας. Θα μπορούσαμε να δούμε κάτι τέτοιο στην Αθήνα ή αλλού, σε ειδικές περιπτώσεις, να γκρεμίσουμε δηλαδή γυάλινα κτίρια γραφείων της Πανεπιστημίου ή της Σταδίου για να ανακατασκευάσουμε τα νεοκλασικά. Αλλα το μεγάλο έργο αστικής αναζωογόνησης θα έρθει με καινούργια κτίρια, όχι αναγκαστικώς νεοκλασικά, σε γεωμετρίες που βοηθούν την πόλη σαν έναν ζωντανό οργανισμό. Δεν είναι λάθος να επαναφέρουμε το παρελθόν, στο πλαίσιο μιας μεθόδου που φτιάχνει κάτι καινούργιο, με παρούσες τις χαμένες διαχρονικές ιδιότητες.

* Ο κ. Νίκος Σαλίγκαρος είναι μαθηματικός, πολεοδόμος, θεωρητικός της αρχιτεκτονικής.

πηγή: http://www.kathimerini.gr/

Ενεργειακή και πολιτική αναβάθμιση του οικοδομικού τετραγώνου

Οι δυτικές ενεργοβόρες κοινωνίες πλήττονται από την χρηματο-πιστωτική κρίση που επηρεάζει κάθε κοινωνική έκφραση. Η κρίση δεν είναι μόνο οικονομική. Είναι κοινωνική, περιβαλλοντική, κρίση αξιών και αντιλήψεων Η περιβαλλοντική κρίση συνδυάζεται  με τη κρίση των πόλεων που οφείλεται, μεταξύ άλλων, στην έλλειψη κατάλληλου ενεργειακού σχεδιασμού που να μπορεί να αποδώσει ένα αστικό περιβάλλον υψηλής ποιότητας κατοίκησης και ενεργειακής ισορροπίας, καίριου στοιχείου της αειφόρου ανάπτυξης των πόλεων. Ενεργειακοί και οικονομικοί λόγοι μας αναγκάζουν να αλλάξουμε ριζικά τον τρόπο που κτίζουμε τις πόλεις μας και χρησιμοποιούμε τα κτίρια που κατοικούμε και εργαζόμαστε.

Το υπόβαθρο της παρούσας ερευνητικής εργασίας είναι το  υπάρχων κτιριακό απόθεμα που χωρίζεται χωρικά από δίκτυα διέλευσης οχημάτων , κατοικημένο από άτομα διαφορετικών εθνικοτήτων , διαφορετικής εκπαίδευσης και διαφορετικής πνευματικής και πολιτικής – κοινωνικής μόρφωσης και η μετατροπή του σε γειτονιά, κοινότητα με συλλογικά λειτουργικά χαρακτηριστικά.

Το πρώτο κεφάλαιο της εργασίας  αναφέρεται στην ανθρώπινη δραστηριότητα και την σχέση της με το περιβάλλον. Γίνεται αναφορά στο φαινόμενο του θερμοκηπίου και στην προσπάθεια της  Ευρωπαϊκής Ένωσης για την λήψη δραστικών μέτρων για την μείωση της κατανάλωσης ενέργειας, την μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, και την αύξηση της παραγόμενης ενέργειας από Α.Π.Ε..

Στο δεύτερο κεφάλαιο  γίνεται αναφορά στο οικοδομικό τετράγωνο ώς πλατφόρμα νέων ιδεών στον τομέα της στέγασης – παραγωγής και στην ανάγκη για  καθορισμό νέων μορφών κατοικίας και κοινωνικών μορφών.

Στο τρίτο κεφάλαιο παρουσιάζονται υπολογισμοί για την ενεργειακή αναβάθμιση του οικοδομικού τετραγώνου με την χρήση κοινόχρηστου χώρου προετοιμασίας γευμάτων , κοινό χώρο πλυντηρίων και χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ηλιακή και αιολική ) για τον κοινόχρηστο φωτισμό.

Στο τέταρτο κεφάλαιο αναφερόμαστε σε υπηρεσίες- παροχές και κοινόχρηστους χώρους δραστηριοτήτων, αγγίζοντας την κοινωνική και συναισθηματική πλευρά των κατοίκων.

Σχετικά με Caja Granada Savings Bank Alberto Campo Baeza

open-uri20140924-13938-q3e0h7

Αρχιτέκτονας : Alberto Campo Baeza
Χρονολογία καταστκευής: 2001
Το Caja Granada όπως και πολλά από τα έργα του Campo Baeza, χαρακτηρίζονται από την μείξη φυσικών και τεχνιτών στοιχείων και τον μινιμαλιστικό σχεδιασμό. Αυτό επιτυγχάνεται με μείωση των υλικών, χρησιμοποιώντας εμφανές σκυρόδεμα και γυαλί έτσι ώστε να φέρει στο προσκήνιο τον χώρο και την κίνηση του φωτός.
Γεννήθηκε στην Βαγιαδολίδ. Από τον πατέρα του, ο οποίος ήταν χειρουργός κληρονόμησε το πνεύμα της ανάλυσης και από τη μητέρα το την αποφασιστικότητα να γίνει αρχιτέκτονας. Σπούδασε Αρχιτεκτονική στην Μαδρίτη , όπου και ζει τώρα. Στο E.T.H. στη Ζυρίχη το 1989 και το 1990. Συμμετείχε στη χειμερινή σχολή αρχιτεκτονικής στο Δουβλίνο το 1992. Πήρε μέρος σε διεθνή μαθήματα στη Νάπολη το 1993 και επιπλέον στην Βασιλική Ακαδημία της Κοπεγχάγης το 1996.Καθηγητής στη Σχολή Αρχιτεκτονικής της Μαδρίτης από το 1986, για τα έργα του έχει λάβει αρκετά βραβεία. Η δουλειά του έχει παρουσιαστεί σε πολλές μεγάλες πόλεις και έχει δημοσιευθεί σε μεγάλα αρχιτεκτονικά περιοδικά σε όλο τον κόσμο. Επίσης έχει διδάξει το 1997 στο Ecole d’Architecture της Λωζάνης το Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια , το 2005 στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Κάνσας. Δίδαξε στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, το Πανεπιστήμιο του Μαϊάμι και το Πανεπιστήμιο Κολούμπια το 2002.
Η σαφήνεια των αρχιτεκτονικών ιδεών που εκφράζονται στα κτίρια του έχουν αποτυπωθεί σε διάφορες κλίμακες από μικρές δομές όπως οι κατοικίες Turégano, Gaspar και De Blas, σε μεγάλες δομές όπως οι πολιτιστικές εγκαταστάσεις, όπως το Μουσείο Ανδαλουσίας. Όλες του οι κατασκευές μοιράζονται μια αφοσίωση στην απλή σύνθεση, και τονίζουν τους τρόπους με τους οποίους ο αρχιτέκτονας τηρεί μια τόσο πειθαρχημένη γραμμή σχεδιασμού για την επίτευξη μίας ‘ήρεμης’ αρχιτεκτονικής σε αντίθεση με το ‘θορυβώδες’ πρόσωπο της σύγχρονης πόλης.
Η κατασκευή του αρχηγείου της Caja Granada Savings Bank, ένα τοπικό ταμιευτήριο, προέκυψε έπειτα από αρχιτεκτονικό διαγωνισμό που πραγματοποιήθηκε το 1992 και κέρδισε ο αρχιτέκτονας και καθηγητής Alberto Campo Baeza. Το κτίριο είναι ένας τεράστιος κυβικός όγκος μεγέθους τριάντα τριών μέτρων , φτιαγμένος από μπετόν και γυαλί
Η Γρανάδα είναι μια πόλη γεμάτη μεσαιωνικές εκκλησίες και παλάτια , εμποτισμένη με τις παρορμήσεις των πολιτισμών γειτονικών περιοχών. Χαρακτηριστικό της δουλειάς του Campo Baeza, ότι το νέο κτίριο δεν είναι μια εξερεύνηση στις ήδη υπάρχουσες αρχιτεκτονικές γλώσσες, αλλά είναι προϊόν της ικανότητάς του να επαναπροσδιορίσει και να βελτιώσει την καθιερωμένα λεξιλόγια, συνδυάζοντας τις γνώσεις του στο φως και την κλίμακα από την ιστορία με τα υλικά και τις κατασκευαστικές πρακτικές του σήμερα

open-uri20140924-13938-1ckltj4

Το αρχιτεκτονικό σώμα του έργου στηρίζεται σε έναν κύβο, μια βάση , όπως ακριβώς και τα γλυπτά σε μία έκθεση. Εκτός από άφθονο χώρο γραφείων, υπάρχει ένα αίθριο με τέσσερις επιβλητικές στήλες διαμέτρου τριών μέτρων. Οι διαστάσεις του είναι κολοσσιαίες, αλλά κρύβονται με επιτυχία από το εξωτερικό με τη βοήθεια του μεγάλου πλέγματος από σκυρόδεμα στις προσόψεις και χαρακτηρίζει την εξωτερική εικόνα του κτιρίου. Το αίθριο φωτίζεται από μεγάλους φεγγίτες, οι οποίοι συλλέγουν το δυνατό φως του ήλιου της Ανδαλουσίας με τρόπο που θυμίζει τα παλιά ρωμαϊκά αίθρια (impluviums) που συγκρατούσαν το νερό της βροχής. Ένα στοιχείο που έχει άμεση σχέση με την πλούσια κληρονομιά ρωμαϊκής αρχιτεκτονικής στην Ισπανία. Στις όψεις με νότιο προσανατολισμό έχει τοποθετηθεί ένας γυάλινος τοίχος όπου προστατεύει τους εσωτερικούς χώρους από τον δυνατό ήλιο. Τοίχοι από σκυρόδεμα και αλάβαστρο σε μονοχρωματικές αποχρώσεις αίρει την προϋπόθεση διάκρισης μεταξύ εξωτερικού και εσωτερικού και συντελούν στην ψευδαίσθηση ενός κτιρίου λαξευμένου εξ ολοκλήρου από ένα μόνο κομμάτι. Κατά τη διάρκεια των απογευματινών ωρών, τα ημιδιαφανή τοιχώματα λάμπουν αμυδρά καθώς φωτίζονται από τις βόρειες όψεις. Κατά τις μεσημβρινές ώρες η ζεστασιά του ήλιου μετατρέπει το αίθριο σε ένα σκηνικό που θυμίζει εσωτερικό καθεδρικού ναού καθώς φωτίζεται μόνο από τους φεγγίτες. Έχουν γράψει εκτενώς για το φως στην αρχιτεκτονική του Baeza , τόσο πολύ που μερικοί άνθρωποι συνδέουν το όνομά του με τη χρήση του φωτός. Το φώς , ένα από τα βασικότερα εργαλεία σχεδίασης του αρχιτέκτονα. Ένα εργαλείο πολύτιμο
ωστόσο, επειδή είναι ελεύθερο, πολλοί αρχιτέκτονες δεν δίνουν μεγάλη αξία σε αυτή τη θεϊκή ουσία. Αρχιτεκτονική χωρίς φως είναι σαν μουσική χωρίς αέρα. Πεποίθησή του αρχιτέκτονα ότι θα πρέπει να σημειωθεί πρόοδος στο πώς να χρησιμοποιούμε το φως. Μας ανοίγονται νέες δυνατότητες για το πώς να ελέγχουμε το φως με έναν πολύ ακριβή τρόπο.
Η μάζα, το φως και ο εσωστρεφής χώρος έχουν σημαντική θέση στον ορισμό της αρχιτεκτονικής του Baeza και συνεχώς προσπαθεί να επικεντρωθεί σε αυτούς. Προσπαθεί πάντα να δημιουργήσει κεντρικούς χώρους που χαρακτηρίζονται από την παρουσία πυλώνων, μεγάλων τοίχων , και έντονη ροή φωτός.
Ένα από τα κύρια υλικά που χρησιμοποιεί ο αρχιτέκτονας είναι το σκυρόδεμα. Το σκυρόδεμα είναι ένα μοναδικό δομικό υλικό , και όπως έχει πεί και ο Campo Baeza είναι ένα φτηνό υλικό και το πιο απλό από κατασκευαστικής απόψεως. Είναι ένα υλικό που εντείνει την αίσθηση ενοποίησης των υλικών σε μια κατασκευή . Είναι ένα δυνατό υλικό της επιδερμίδας των κτιρίων και παράλληλα ‘ήσυχο’. Παρόλο τον δυναμισμό του σαν υλικό , και δεδομένου της κατασκευαστικής ελευθερίας που προσφέρει είχε διχάσει για καιρό τους αρχιτέκτονες, ως προς την χρήση του. Σήμερα, μια μεγάλη και εντυπωσιακή γκάμα από χρώματα, υφές και συγκεκριμένα σχήματα είναι διαθέσιμα στην χρήση των αρχιτεκτόνων. Η χρήση του εμφανούς σκυροδέματος θα δώσει έμφαση στο εγγύς μέλλον σε όλες τις επιδράσεις του σκυροδέματος στο περιβάλλον και στην αισθητική πλευρά των κτιρίων .
Στην αρχιτεκτονική του Campo Baeza διακρίνουμε μεγάλες μάζες, τοίχους και οριζόντιες επιφάνειες κατασκευασμένες από συνεχή και συμπαγή πέτρα, και σε αντίθεση την τεκτονική ελαφρότητα των επιφανειών που χαρακτηρίζονται από διαφορετικά επίπεδα οπτικής διαπερατότητας. Στο Caja Granada ο Baeza χρησιμοποιεί κομμάτια αλάβαστρου σε

6c947aaa1f034e01aad495ca58100065

διάφορους μορφολογικούς τύπους για να δημιουργήσει έναν ημιδιαφανή τοίχο. Οι τοίχοι στις δύο όψεις του κτιρίου είναι κατασκευασμένοι από αλάβαστρο, το οποίο χαρακτηρίζεται από την ημιδιάφανή ιδιότητα του, και επιτρέπει το φως να περάσει ομαλά στον εσωτερικό χώρου του κτιρίου έχοντας μι ομοιογενή ροή φωτός. Ο αρχιτέκτονας εκμεταλλεύεται στην περίπτωση αυτή τις ιδιότητες ορισμένων υλικών, όπως το αλάβαστρο και αξιοποιεί την ημιδιαφανή ποιότητα του για δημιουργήσει ένα αίθριο με έντονη την ροή του φωτός από διαφορετικές πηγές.
Ένα άλλο πέτρωμα που χρησιμοποιεί ο Baeza είναι η Τραβερτίνη. Eίναι μια μορφή ασβεστόλιθου με συχνά μια ινώδη εμφάνιση και σε φωτεινά χρώματα ( λευκό, μπεζ, κρεμ).
Αλληλοεπιδρά εξαιρετικά με το φως γι αυτό και χρησιμοποιήθηκε στην κατασκευή του πατώματος του Caja Granada , έτσι ώστε οι ακτίνες που εισέρχονται στο κτίριο αντανακλούν πάνω στην οριζόντια επιφάνεια του τραβερτίνη δημιουργώντας μια συμφωνία χρωμάτων στο εσωτερικό του. Η Ισπανία έχει μεγάλη ποικιλία υψηλής ποιότητας πέτρα αλλά παρόλα αυτά ο αρχιτέκτονας όπως υποστηρίζει δεν διστάζει να τοποθετήσει μια Ιταλική ποικιλία πέτρας, όπως η τραβερτίνη, στην Ιβηρική χώρα, ή το αντίστροφο.
Ο Baeza υπερασπίζεται τον ρόλο της πέτρας ως υλικό στην σύγχρονη εποχή, όπως και πριν τον Baeza , ο Le Corbusier, o Mies Van der Rohe και Louis Kahn. Προτιμάει την τραβερτίνη, επειδή πιστεύει πως μπορεί περισσότερο από κάθε άλλη πέτρα να δώσει μεγάλη διάρκεια ζωής στη δημιουργική πράξη του. Την χρησιμοποιεί κυρίως για δάπεδα, σε μεγάλα σχήματα και με μεγάλος πάχος, διότι πιστεύει πως οι άνθρωποι ζουν και θα ζούνε για πάντα πάνω σε ένα οριζόντιο στιβαρό και σταθερό δάπεδο.
Μιλώντας για τη σύγχρονη αρχιτεκτονική, οι περισσότεροι θεωρούν λάθος ότι η δημιουργία σύγχρονων κτιρίων απλά σημαίνει τη χρησιμοποίηση νέων, επαναστατικών, παράξενων ή φωτεινών χρωμάτων και υλικών. Αλλά η πραγματική αρχιτεκτονική είναι διαχρονική, και η πέτρα είναι το μόνο υλικό που ζει μια εξωτερική ύπαρξη, παράλληλα με την αυστηρή χρονική διάσταση. Η πέτρα αντανακλά το πέρασμα των δεκαετιών αλλά επιβιώνει και την ίδια στιγμή γίνεται κάθε φορά πιο ισχυρή και πιο μεγαλειώδη.
Ο Baeza πάντα υποστηρίζε ότι η ίδια η αρχιτεκτονική είναι και πρέπει να είναι μια πραγματική διεργασία έρευνας. Ένας αρχιτέκτονας πρέπει να προσπαθεί να προχωρήσει βήμα – βήμα σε κάθε έργο του , και μέσω μικρότερων βημάτων να προχωρήσει ένα ακόμη βήμα στη μακρά ιστορία της αρχιτεκτονικής.Η αρχιτεκτονική δεν είναι μόνο η κατασκευή καινοτόμων μορφών, χτισμένα με τεράστια προσπάθεια και έξοδα, μόνο για να καταπλήξει τους αδαείς περαστικούς. Πρόκειται για χώρους κτιρίων που καθοδηγούνται από το χέρι της λογικής, τα οποία ανήκουν στην εποχή κατασκευής τους . Η Αρχιτεκτονική πάντα συμβαδίζει και ακολουθεί τις νέες τεχνολογίες. Αυτός είναι ο λόγος που μπορούμε να πούμε ότι αξίζει τον κόπο η αρχιτεκτονική να έχει πάντοτε τη σφραγίδα μιας ισχυρής έρευνας

 

Πηγές:
http://www.archdaily.com/605350/ad-classics-caja-granada-savings-bank-alberto-campo-baeza
www.campobaeza.com
http://www.galinsky.com/buildings/cajageneral/index.html
Piercing Translucency, Campo Baeza
Alberto Campo Baeza, Davide Turrini
Impluvium of Light, Campo Baeza
On concrete materiality in architecture, Ute Poerschke

Ένα δώρο (Συν)κατοίκησης: Μια πρόταση για τους προσφυγικούς καταυλισμούς

Λέξεις-Εικόνες-Βίντεο: Ιορδάνης Στυλίδης,

Σχόλια και επισημάνσεις για την εργασία της αρχιτέκτονος Συλβάνας Ρέψη (Επίβλεψη εργασίας: αναπληρωτής καθηγητής αρχιτεκτονικής Π.Θ. Κωνσταντίνος Μανωλίδης)

dscn8485

Οι μελέτες 

Στο τμήμα αρχιτεκτόνων-μηχανικών του πανεπιστημίου Θεσσαλίας παρουσιάστηκαν δημόσια (27-29 Σεπτεμβρίου 2016) και συζητήθηκαν ενδελεχώς μελέτες για τον σχεδιασμό (χωροθεσία, μορφή λειτουργία, οικονομία) προσφυγικών καταυλισμών και την στοχαστική διάθεση του αποθέματος των πολιτικών σχέσεων χώρου και χρόνου που το εκθέτουν και το υποστηρίζουν. Την υποδοχή και την υπεράσπιση των πολιτισμικών ταυτοτήτων, το ιδεολογικό και στοχαστικό υπόβαθρό τους, την φιλοσοφική στάση και απόδειξη της τεχνικής φύσης τους σε σχέση με το πρόταγμα της αειφόρου χρήσης υλικών και τεχνικών μεταφοράς, αποθήκευσης και ανασύστασής τους σε κάθε και όλες τις μελλοντικές στιγμές.

https://player.vimeo.com/video/188403050

Οι συζητήσεις, φυσικά, δεν περιορίστηκαν στα ειδικά και εξεζητημένα ουσιώδη της αρχιτεκτονικής πειθαρχίας αλλά επεκτάθηκαν αμέσως στην αναζήτηση και την υπεράσπιση των αρχών του γενικού πολιτισμικού υποβάθρου αλλά και τον σκεπτικισμό για το ζωτικό πεδίο σημασίας που βρίσκεται εγκατεστημένο στο περιεχόμενο των προτάσεων. Που αναδεικνύει ή καταρρίπτει την απόφαση και την χειρονομία της πραγμάτωσής της, που τοποθετεί και αντιπαραθέτει ή συνδυάζει τις δύο ή περισσότερες πλευρές και τις επιθυμίες τους. Την πλευρά, δηλαδή, του φιλοξενούντος και την πλευρά του φιλοξενουμένου με τα ίδια και ειδικά φορτία των αιτημάτων και των εξηγήσεων ως προς τα ζωτικά ερωτήματα της δημιουργίας αυτής της σχέσης.

 

Τα ζωτικά ερωτήματα:
1. Το ερώτημα για τη δημιουργία και τον συνοδό πολιτικό και στοχαστικό προβληματισμό της ανάδυσης της γεωστρατηγικής πραγματικότητας που ορίζει πια την κοινή ζωή και την σκέψη μας (πόλεμος, αποικιοκρατία, πηγές ενέργειας, μοντέλα βιο-πολιτικής, επιβολή εύκαιρου εφήμερου νοήματος σχέσεων).
2. Το ερώτημα της δυνατής ή αδύνατης σύνθεσης χωρικών σχέσεων και σχέσεων καθημερινής δια μακρόν ζωής των φιλοξενουμένων αλλά και της πολιτισμικής ισορροπίας με την εγγύτατη παρουσία τους (υγιεινή και υγεία, τροφοδοσία, τελετές, συμβίωση, βλέμματα, χειρονομίες, περιορισμός, αστική εγγύς διασπορά και διάχυση).
3. Το ερώτημα της δυνατής αντίστασης στο περιεχόμενο της φράσης ‘’αυτά έχουμε, τόσα μπορούμε’’ (οικονομισμός, φιλοσοφική ευτέλεια και υποτελείς θεαματικές πρακτικές) και της απελευθέρωσης-εξαπόλυσης του περιεχομένου του ζωτικού πυρήνα της φράσης ‘’πολύ περισσότερα από όσα μπορούμε’’ (έξαιρετική φιλοξενία, ώσμωση και πληρότητα της κοινής και συλλογικής ζωής, μέριμνα και ανάδειξη του κοινού και μεριστού της ανθρωπιστικής θέσης και των πρακτικών αποδείξεών της).

 

Με αφορμή την έξοχη δημόσια υποστήριξη της μελέτης της κ. Συλβάνας Ρέψη (ολόκληρο το υλικό στην δικτυακή διεύθυνση: https://www.behance.net/gallery/44200297/From-Scratch-A-Method-for-Refugee-Settlements ) που τροφοδότησε σωστά τη γενική συζήτηση αλλά και τα ειδικά περιεχόμενα των ερωτημάτων που προανέφερα, εκδίδω μία σειρά από απαντήσεις (κείμενο, εικόνες, video), ανταποκρινόμενος στην ευρεία γενική και δημόσια συζήτηση για το ‘’προσφυγικό’’. Κυρίως για το ‘’για τί και πως σχεδιάζουμε’’.

prosfyges-1-2

Η προσφυγική κρίση

Όπως αναφέρει η κ. Ρέψη ‘’… Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία που αναφέρονται σε παλαιότερα ξεσπάσματα προσφυγικών κρίσεων, οι “προσωρινοί” προσφυγικοί καταυλισμοί τείνουν να έχουν χρόνο ζωής κατά μέσο όρο από 7 έως 17 χρόνια. Επομένως, λύσεις με πολύ μικρό χρόνο ζωής, όπως οι σκηνές, όσο ανθεκτικές κι αν είναι, καταλήγουν στην αναβολή της επίλυσης του προβλήματος. Υπονομεύοντας αμέσως την ποιότητα των συνθηκών ζωής που μια τέτοια “λύση” δημιουργεί…’’

https://player.vimeo.com/video/188417554

Οι διαρκείς αναφλέξεις και εγκαταστάσεις πολεμικών συρράξεων στην εγγύς και μέση Ανατολή (Αφγανιστάν, Ιράκ, Συρία, Λίβανος, Παλαιστίνη), την βόρεια και υπο-σαχάρια Αφρική (Έγιπτος, Τυνησία, Λιβύη, Νίγηρας), ορίζουν και επισημαίνουν ακριβώς το ζήτημα της άμεσης συσχέτισης αυτών των ενεργειών με τους χειριστές (Ευρώπη, Η.Π.Α., Καναδάς, Ιαπωνία, Ισραήλ, Ρωσία) και τους σκοπούς τους (ενεργειακούς, γεω-στρατηγικούς, καταναλωτικούς). Επιπροσθέτως, η ανεξέλεγκτη, εκτός κάθε ορίου, επιβάρυνση της ατμόσφαιρας (βιομηχανική μόλυνση, ενεργοβόροι τρόποι ζωής και κατανάλωσης) που οδηγεί στην κλιματική καταστροφή, κυρίως την περιοχή του Μπαγκλαντές, επηρεάζει ακαριαία εκατομμύρια ανθρώπων που αναγκάζονται να μετακινηθούν προς την Ευρώπη. Στους πρόσφυγες κάθε αιτίας και ορισμού η Ευρώπη χρωστάει τα πάντα καθώς συμμετέχει στην περιβαλλοντική, πολιτισμική και διοικητική διάλυση των περιοχών από όπου προέρχονται. Γι αυτό θα πρέπει να μετατραπεί το περιεχόμενο της φράσης ‘’αυτά έχουμε και τόσα μπορούμε’’ ως προς το οικονομικό υπόβαθρό του αλλά και ως προς το πολιτισμικό και φιλοσοφικό ακριβές πλαίσιο αναφοράς του.

prosfyges2

Φτιάχνοντας τον ιδεώδη εφήμερο ή διαρκέστερο οικισμό…

Όπως αναφέρει η κ. Ρέψη: ‘’…Σκοπός αυτής της πρότασης, δεν είναι μόνο οι αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης μιας ταλαιπωρημένης και αδύναμης ομάδας ανθρώπων που βρίσκεται σε έκτακτη ανάγκη, αλλά η προετοιμασία τους για την ένταξή τους στα πλαίσια της πόλης και της χώρας που τους υποδέχτηκαν και τους φιλοξενούν, στο βάθος του απαραίτητου χρόνου. Μόνο έτσι θα μπορέσουν κάποια στιγμή να ανταπεξέλθουν ενεργά και ανεξάρτητα ως μέλη της κοινωνίας στην οποία κατ’αρχήν φιλοξενούνται, εφόσον οι συνθήκες το ευνοούν και οι ίδιοι το επιθυμούν…’’

Στην μελέτη αυτή ο σχεδιασμός εδράζεται οπωσδήποτε στην οικονομία των υλικών και τους χειρισμούς εγκατάστασης, απεγκατάστασης και ανασύστασης σε διαφορετική γεωγραφική συνθήκη (νησιωτική ενδοχώρα, ηπειρωτική ορεινή τοπογραφία, κοιλάδες, περι-αστικές και αστικές περιοχές). Κυρίως όμως ο ευφυής σχεδιασμός της κ. Ρέψη εγκαταλείπει την οικονομίστικη υποκριτική αναγκαιότητα των περιορισμένων μέσων και εξυψώνει το περιεχόμενο του σχεδιασμού τόσο ώστε η χωρική σύνθεση των επαναλαμβανόμενων ποικίλων μερών των οικισμών όσο και η σύνθεση των επιφανειών και των συνοδών λειτουργικών-αισθητικών συστατικών τους (τοιχοποιίες, δώματα, συμπαγή και ελαφρά σκιάδια, εξωτερική-εσωτερική επίπλωση, αυλές, συνδεσμολογίες κατοικιών) όσο και η δομή των συναρθρωμένων χώρων (υπνοδωμάτια, χώροι υγιεινής, κουζίνες, τυπολογίες κατοικιών οικογενειών μέσου και μεγάλου αριθμού) συγκροτούν πλέον μια πρόταση-σύνολο ιδιαίτερης αισθητικής σημασίας που φέρει και εκδίδει δημόσια την ιδέα του ‘’εξαιρετικού δώρου κατοίκισης’’ και όχι, φυσικά, της ‘’αναγκαίας δυνατής ανταπόκρισης’’. Πολύ πέρα από αυτήν την πρώτη προσέγγιση η εξαιρετική αυτή πρόταση διαθέτει και προσανατολίζει την υπόθεση της ανταπόκρισης των συγκροτημένων διοικητικών συνόλων (δημαρχίες, περιφέρειες, κρατικές οντότητες) στις καταστάσεις κρίσης και σε όλες τις υπόλοιπες εξαιρετικές περιπτώσεις όπως αυτές των αστέγων της οικονομικής κρίσης στην ελληνική διοικητική επικράτεια, των εποχιακών εργατών, των Roma, των ομάδων πληθυσμού εκτός των ‘’ορίων φτώχειας’’, των γιγαντιαίων εφήμερων πόλεων (‘’φαβέλες’’) τόσο στις πόλεις της νοτίου αμερικής όσο και της ευρώπης (Calais-Γαλλία).

 

Όπως αναφέρει η κ. Ρέψη ‘’… Η συγκεκριμένη μέθοδος σχεδιασμού, λοιπόν, δεν αναφέρεται σε ένα και μόνο οικόπεδο, αλλά μπορεί να “στηθεί” εύκολα, γρήγορα και οικονομικά χάρη στη μέθοδο κατασκευής και τον υψηλό βαθμό πρωτυποποίησης που προτείνει. Μπορεί να προσαρμοστεί σε οποιοδήποτε οικόπεδο, σε ολόκληρο τον κόσμο με ελάχιστες προσαρμογές...’’ και, περισσότερο αναλυτικά: ‘’… Η κάθε κατοικία συντίθεται με πολλαπλούς συνδυασμούς αυτών των τύπων δωματίων ώστε να υποστηρίζει τις ανάγκες κάθε ομάδας κατοίκων της, είτε πρόκειται για μια οικογένεια, είτε για μια διαφορετική ομάδα συγκατοίκησης. Στη συνέχεια, οι τελευταίες συνδέονται η μια πάνω και δίπλα στην άλλη δημιουργώντας πολλαπλές λωρίδες κατοικιών, οι συνδυασμοί των οποίων, τελικά, δημιουργούν οικισμούς ικανούς να στεγάσουν από 250 έως 1000, αλλά και, σε περιπτώσεις που έχουν μελετηθεί εκτενώς, ακόμη περισσότερους ανθρώπους…’’ και ακόμη περισσότερο: ‘’… Η βασική πρόταση της εργασίας ή κάποια από τις πιθανές παραλλαγές της, μπορεί να προσαρμοστεί σε οικόπεδα, διαφορετικής κλίμακας και σχήματος. Στο εσωτερικό της πόλης, ή στα εγγύς προάστιά της αν η κλίμακα το απαιτεί. Αυτό, αποσκοπεί στην αποφυγή της δημιουργίας ενός απομακρυσμένου γκέτο, με την ακριβή έννοια του όρου, και στη δημιουργία ομάδων ανθρώπων, ξένων, δυσαρεστημένων, και παραγκωνισμένων από την πραγματική πόλη…’’

prosfyges-1

Αν, λοιπόν, χρειάζεται να διαθέσουμε τον στοχασμό και τη δύναμή μας στην υποδοχή αυτής και των επομένων ροών προσφύγων κάθε αιτίας, και επειδή κάθε αιτία έχει την καταγωγή της στις στρατηγικές των οικονομικών και στρατιωτικών  καταλήψεων εδαφών σε όλο τον πλανήτη και την βίαιη μετακίνηση πληθυσμών, η απάντησή μας μπορεί να είναι αυτή. Εφόσον χρειάζεται να απαντήσουμε, αμέσως, θα το κάνουμε και με την αρχιτεκτονική επίλυση όπως θα το κάνουμε και με την ευέλικτη κατασκευαστική τεχνολογία, με τις τεχνολογίες των ευφυών συστημάτων ελεύθερης και άμεσης επικοινωνίας, με τις τακτικές του δικαιώματος ιδεώδους άνετης και αξιοπρεπούς διαμονής, με τις τακτικές της υποδοχής και της εννόησης, της συγνώμης για τις τερατώδεις ανθρωπιστικές καταστροφές που αφήνουμε να εκτελεστούν στα εδάφη που πριν λίγο η ζωή θριάμβευε και ευημερούσε. Κατασκευάζοντας και προσφέροντας εκείνα τα εξαιρετικά υπόβαθρα που συντρίψαμε και συνεχίζουμε να συντρίβουμε. Φτιάχνοντας τον ιδεώδη εφήμερο ή διαρκέστερο οικισμό, υποστηρίζοντας και αναδεικνύοντας παραδειγματικά κάθε τεχνική, οργανωτική και πολιτισμική ιδιότητά του.

https://player.vimeo.com/video/188417926

 

πηγή : http://parallaximag.gr/

 

ΑΣΤΙΚΟ ΑΓΡΟΚΤΗΜΑ

Αυτό το  προσωρινό αστικό αγρόκτημα, που έχει εγκατασταθεί στη μέση της Shenzhen / Χονγκ Κονγκ κατα τη διάρκεια της  Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής είναι ένα μοναδικό κομμάτι τοπίου. Όχι μόνο επειδή αντιπροσωπεύει ένα αστικό αγρόκτημα, αλλά και επειδή αντιπροσωπεύει μια από τις πιο σημαντικές αξίες της αρχιτεκτονικής τοπίου: την πρόκληση της πραγματικότητας των πόλεων μας. Η σύλληψη και η κατασκευή του έργου δημιουργεί ένα εικονικό πρότυπο στην αναζήτησή μας ως αρχιτέκτονες τοπίου, με σκοπό να κάνει  τους ανθρώπους να σκεφτούν λύσεις για ένα μέλλον που, μέρα με τη μέρα, φαίνεται να είναι πιο αβέβαιο.
Landgrab-city1

Η εγκατάσταση αυτή, που δημιουργήθηκε από τους αρχιτέκτονες Ιωσήφ Οπηια,Joseph Grima, Jeffrey Johnson & Jose Esparza είναι ένα σαφές παράδειγμα του τι θα μπορούσε να γίνει για να λυθεί το πρόβλημα της καλλιέργειας , πρόβλημα που αντιμετωπίζουν όλες οι  μεγάλες πόλεις του κόσμου. Στην περίπτωση αυτή, οι αρχιτέκτονες εξηγούν την ανησυχία τους σχεδιάζοντας μια εγκατάσταση  δύο χρονικών μερών: η πρώτη είναι μια απλή αναπαράσταση, όπως ένας χάρτης, από την πυκνή περιοχή του κέντρου της πόλης, όπου ζουν 4,5 εκατομμύρια άνθρωποι. Το δεύτερο μέρος της εγκατάστασης βρίσκεται σε ένα τεχνητό αγροτεμάχιο, που χωρίζεται σε μικρές παρτίδες, σύμφωνα με την φυτεία των διαφόρων ομάδων τροφίμων, τα λαχανικά, τα δημητριακά, τα φρούτα και βοσκότοπους (για τα ζώα). Όλα αυτά είναι τα βασικά είδη διατροφής για τις κινεζικές οικογένειες και για τις περισσότερες χώρες του κόσμου.

Landgrab-city2

Ένας βασικός παράγοντας αυτής της εγκατάστασης είναι η έννοια της κλίμακας. To τεχνητό αγροτεμαχιο είναι μια κλίμακα αναπαράστασης του μέρους της έκτασης που  είναι απαραίτητη να παρέχει αρκετή τροφή για όλους τους κατοίκους που ζουν στην περιοχή που εκπροσωπούνται στο χάρτη. Αυτή η παράσταση είναι επίσης μια μελλοντική εικόνα του μεγέθους της έκτασης που θα ήταν αναγκαία για να θρέψουν τον πληθυσμό της ίδιας περιοχής το 2027.

Η πρόθεση των αρχιτεκτόνων, είναι να δημιουργήσουν μια ρεαλιστική σχέση μεταξύ των επισκεπτών και το πρόβλημα της γεωργίας. Αναμένεται να δημιουργήσει ένα όραμα στους ανθρώπους,
Η γενική ευαισθητοποίηση πρέπει να ενισχύεται από το έργο. Διαφορετικοί άνθρωποι έχουν διαφορετικές αντιδράσεις για την εγκατάσταση.  Με την ανάλυση του μεγέθους του κάθε τεχνητού αγροτεμαχίου και το μέγεθος της πόλης, οι άνθρωποι έχουν τώρα μια πολύ καλή ιδέα για το πόσες γεωργικές εκτάσεις  απαιτούνται για να ικανοποιήσουν τις δικές τους διατροφικές ανάγκες. Είναι σαφές ότι η γη που απαιτείται για την εκπλήρωση των αναγκών διατροφής ενός έθνους είναι δύο ή τρεις φορές μεγαλύτερο από το γεωγραφικό μέγεθος της ίδιας χώρας.

Η χρήση των διαφόρων φυτών,του ηλιακού φωτός, η σκιά, τα χόρτα και τα λαχανικά ορίζονται έτσι ώστε ο επισκέπτης να μπορεί να πάρει μια πραγματική αίσθηση του φυσικού περιβάλλοντος των γεωργικών τομέων στην Κίνα. Η  χρήση των παραδοσιακών κινεζικών γεωργικών στοιχείων, όπως φράκτες και ένα κανονικό πλέγμα, βοηθά τους επισκέπτες να  σχετίζονται με τη διαδικασία της γεωργίας και δείχνει επίσης στους διεθνείς επισκέπτες πώς λειτουργεί η κινεζική γεωργία.

πηγή: http://landarchs.com/

Διαχωριστικά – Καθίσματα απο Χαρτί

Σχεδιασμένο από τον Molo, είναι ένας πολυ-λειτουργικός σχεδιασμός που συνδυάζει τη λειτουργία ενός φύλλου χαρτιού με ένα καθιστικό με ακουστικά στοιχεία. Φτιαγμένο από συνεχή φύλλα χαρτιού  μαζί,  ξεκινά ως ένα κάθισμα που εκτείνεται και μεταμορφώνεται. Από ένα συμπιεσμένο πάχος 305 mm, η εύκαμπτη γεωμετρικά κηρήθρα διαστέλλεται για να σχηματίσει ένα πάγκο από χαρτί μήκους 3μ.
Επιπλέον, η γεωμετρία των πτυχώσεων και το ύψος του στηρίγματος πλάτης έχει οδηγήσει σε εξαιρετικές ακουστικές ιδιότητες.
Η γεωμετρία του μπορεί να προσαρμοστεί περαιτέρω για βελτιστοποίηση της απόδοσης. Η πλάτη, για παράδειγμα, μπορεί να κοπεί σε διαφορετικά ύψη, επιτρέποντας διαφορετικούς βαθμούς ορατότητα εντός ενός χώρου, καθώς και τα διαφορετικά επίπεδα ακουστικής απορρόφησης.

benchwall-paper-partitions-05-599x400

“ΦΙΛΙΚΑ” ΦΥΤΑ

Θα παρουσιαστούνε φυτά που ευδοκιμούν χωρίς να γίνουν επιθετικά προς τα φυτά που υπάρχουν είδη στην περιοχή όπου τοποθετούνται. Τα φυτά αυτά διαθέτουν το κύριο χαρακτηριστικό της  προσαρμόστικότητας στο τοπίο ,καταστάσεις (δηλαδή ανθεκτικά, ανεκτικά σε ξηρασία κλπ) και δεν απειλούν τα γειτονικά είδη.

Ένα επεκτατικό φυτό μπορεί γρήγορα να συντρίψει και να εκτοπίσει τα υφιστάμενα είδη φυτών, με την  μείωση της διαθεσιμότητας του φωτός, του νερού, των θρεπτικάών συστατικάών . Μια σημαντική απειλή για την τοπική βιοποικιλότητα.

Red maple (Acer rubrum)

Πυκνό στρογγυλεμένο δέντρο με εξαιρετική σκιά  και ανοχή σε υγρές και ξηρές συνθήκες

Red_maple
European hornbeam (Carpinus betulus)

Δέντρο με έντονο χρώμα ακόμα και το φθινόπωρο και ανοχή σε υγρές και ξηρές συνθήκες

Handler

Crataegus viridis “Βασιλιάς του χειμώνα”)

Ψηλό δέντρο με πυραμιδικό σχήμα, έχει λευκά λουλούδια την άνοιξη και  κόκκινους καρπούς όλο το χειμώνα.

hawthorn1

Spirea (Spiraea japonica «Atrosanguinea ‘)

Θάμνος με βαθύ ροζέ, κόκκινα φύλλα και λουλούδια. Ανοχή σε σκληρέςς αστικές συνθήκες αν και προτιμά τις ηλιόλουστες περιοχές.

Spiraea-japonica-Magic-Carpet-31

Sweet pepperbush (Clethra alnifolia)
Ψηλός θάμνος με  λευκά αρωματικά λουλούδια .Το χρώμα του το φθινόπωρο είναι κίτρινο.
Ανοχή σε υγρό περιβάλλον ,στην σκιά, τον ήλιο και το αλάτι.

clethra-alnifolia-ha-bpattersonForsythia  –
Θάμνος με κίτρινα άνθη νωρίς την άνοιξη. Ανοχή σε  σκληρές συνθήκες.

Forsythia_2009

πηγή: University of Delaware

ΦΥΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΟΥΝΔΡΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΕΣ ΤΟΠΙΟΥ

Στη φυσική γεωγραφία η τούνδρα (επίσης Τούντρα) είναι περιοχή όπου η ανάπτυξη δέντρων εμποδίζεται από τις χαμηλές θερμοκρασίες και τις βραχείες εποχές κατάλληλες για ανάπτυξη δέντρων. Ο όρος τούντρα προέρχεται από την γλώσσα των Σάμι  και σημαίνει πεδιάδα χωρίς δέντρα.  Χαρακτηρίζεται από εξαιρετικά σκληρές συνθήκες, τον άνεμο, και την ξηρασία. Παρόλα αυτά, μερικά μοναδικά φυτά που επιβιώνουν, φέρνουν μοναδική ομορφιά στο τοπίο.πάρχουν τρεις τύποι τούντρας : η αρκτική τούντρα , η ανταρκτική τούντρα και η αλπική τούντρα . Για να επιβιώσουν σε τέτοιες  κλιματικές συνθήκς, τα φυτά της τούνδρας έχουν αναπτύξει μερικά μοναδικά χαρακτηριστικά. Για παράδειγμα, πολύ λίγα δέντρα μεγαλώνουν εκεί λόγω του μόνιμου παγωμένου στρώματος του εδάφους,το οποίο δεν επιτρέπει στα βαθιά ριζωμένα φυτά (όπως δέντρα) να αυξάνοντε. Ωστόσο, υπάρχει μια ποικιλία από φυτά, συμπεριλαμβανομένων χαμηλούς θάμνους, λουλούδια, χόρτα, και βρύα, τα οποία έχουν σίγουρα πολλά να προσφέρουν.

  • Μούρο Saskatoon  (Amelanchier alnifolia)

Saskatoon-berryΤο Α alnifolia είναι ένας συναρπαστικός θάμνος λόγω των πολλαπλών διακοσμητικών χαρακτηριστικών του: λεπτά λευκά λουλούδια την άνοιξη, νόστιμα μπλε μούρα το καλοκαίρι, και εκθαμβωτικό κίτρινο και κόκκινο χρώμα το φθινόπωρο. Είναι επίσης χρήσιμο για τον έλεγχο της διάβρωσης μέσω του πλεξίματος των ριζωμάτων του, χωρίς να είναι επιθετικό. Το Α alnifolia είναι εξαιρετικά ανθεκτικό και με μεγάλη προσαρμοστικότητα σε λόφους και βράχους.

  •  Τριαντάφυλλο Τούνδρας (Potentilla fruticosa)

Tundra-roseTo τριαντάφυλλο Τούντρας χρησιμοποιείται συχνά ως καλλωπιστικό φυτό από τις επιχειρήσεις εξωραϊσμού λόγω της ανθεκτικότητας και χαμηλού κόστους συντήρησης. Το Π fruticosa είναι ένας ελκυστικός θάμνος στην άγρια φύση και διαθέτει ποικιλίες, με λουλούδια από λευκό σε κίτρινο, πορτοκαλί, και ροζ. Όλες οι ποικιλίες είναι ανθεκτικές και παράγουν  άφθονα λουλούδια.

  •  Tσάι Labrador (Rhododendron groenlandicum)

Labrador-teaTo R. groenlandicum είναι ένας μικρός με  αργή ανάπτυξη θάμνος με αειθαλή φύλλα που χρησιμοποιούνται για να κάνουν  τσάι για τη θεραπεία κρυολογημάτων. Αυτός ο θάμνος με   ελκυστικό, γλυκό άρωμα  χρειάζεται μόνο υγρό χώμα  για να αναπτυχτεί πλήρως. Μαζί με άλλα πλεονεκτήματα, το φυτό χρησιμοποιείται σε ντουλάπες για προστασία έναντι σκώρων. Δεν είναι ακριβώς το συνηθισμένο φυτό να έχετε στον κήπο σας, αλλά γιατί να μην δοκιμάσετε κάτι αλλόκοτο;

  • Cottongrass (Eriophorum angustifolium)

800px-Sarek_cotton_grassΑκόμη πιο ευχάριστο το τοπίο που δημιουργείταιι από τα λευκά, φτερωτά λουλούδια του Cottongrass. Αυτό το σκληραγωγημένο φυτό είναι η τέλεια επιλογή για κήπους με έντονη παρουσία του νερού , φέρνοντας ωραία γεύση και λεπτότητα στον κήπο. πηγή: http://landarchs.com/

ΓΕΙΤΟΝΙΑ ΜΗΔΕΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΑΣΩΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

geos_4

Σε απόσταση μικρότερη των 10 χιλιόμετρων από το κέντρο του Ντένβερ,Η.Π.Α. η γειτονια Geos είναι μια προγραμματισμένη μικτής χρήσης κοινότητα.Η πυκνή δόμηση των κτιρίων της περιοχής είναι συνυφασμένη με ένα πλαίσιο των φυσικών συστημάτων, των όμβριων ύδατων  και δυναμικών αστικών χώρων που ενθαρρύνουν την περιβαλλοντική συνείδηση των κατοίκων. Το έργο θα είναι έχει έκταση 25,3 στρέμματων υποχρησιμοποιούμενης βιομηχανικής γης. 282 μονάδες κατοικιών
και 12.000 τετραγωνικά μέτρα εμπορικών χώρων θα τροφοδοτούνται πλήρως με  ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ( από τη γη και τον ήλιο). Όταν ολοκληρωθεί, το GEOS θα είναι η μεγαλύτερη αστική γειτονιά μικτής χρήσηςστις Ηνωμένες Πολιτείες που θα λειτουργεί χωρίς να  εξαρτάται από ορυκτές πηγές ενέργειας , όπως ο άνθρακας, το πετρέλαιο ή το φυσικό αέριο.

Για την επίτευξη του στόχου της μηδενικής κατανάλωσης,το Geos πρέπει να παράγει τουλάχιστον όση ενέργεια καταναλώνει. Πραγματοποιώντας το σημαίνει όχι μόνο τη συγκομιδή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας από τους ηλιακούς συλλέκτες και γεωθερμικά πηγάδια , αλλά και στρατηγικές σχεδιασμού που μεγιστοποιούν την ενεργειακή αποδοτικότητα. Τα σχεδιαγράμματα είναι σχεδιασμένα έτσι ώστε πυκνά τοποθετημένα κτίρια , ανατολικά προς τα δυτικά, για να επιτρέψει την παθητική ηλιακή θέρμανση. Με αυτό τον τρόπο, το φως του ήλιου θα καταφθάνει στα παράθυρα ακόμα και κατά τη διάρκεια του χειμώνα, όταν ο ήλιος είναι σε χαμηλά επίπεδα. Ο προσανατολισμός Ανατολής-Δύσης ελαχιστοποιεί επίσης τις βορινές πρόσοψεις έτσι πετυχένουμε μείωση της έκθεσης σε ανέμους του χειμώνα. Αυτή η διάταξη των κτιρίων  μειώνει την ενεργειακή ζήτηση κατά το ένα τρίτο.

geos_2

Καλά σχεδιασμένες φυτεύσεις στο τοπίο επίσης τονίζουν την ενεργειακή απόδοση. Φυλλοβόλα είδη δένδρων επιλέγονται σε κτίρια για σκιά από την έντονη ζέστη του καλοκαιριού και ταυτόχρονα εξασφάλιζουν  όλο το χρόνο ηλιακή πρόσβαση τα φωτοβολταϊκά στις στέγες. Ομοίως, αειθαλής φυτεύσεις εξυπηρετούν ένα σημαντικό σκοπό. Φύτευση τους κατά μήκος των γραμμών ιδιοκτησίας δημιουργεί ένα φράγμα που προστατεύει τα κτίρια από το σκληρό άνεμο του χειμώνα, ενώ βοηθά επίσης στην οπτική ενοποιήση της γειτονιάς.
Ο στόχος της μηδενική κατανάλωσης ορυκτής  ενέργειας δεν γίνεται απλά για τη διατήρηση των πόρων, αλλά και για να
προωθήσει τον τρόπο ζωής με χαμηλές επιπτώσεις στο περιβάλλον  και την περιβαλλοντική διαχείριση εντός της κοινότητας.

 

Η γειτονιά ενσωματώνει τη φύση και τη γεωργία στην καθημερινή ζωή, εξουσιοδοτώντας τους κατοίκους να αναλάβουν ενεργό ρόλο στη διαχείριση των ιδίων πόρων και του περιβάλλον τους.

geos_5

πηγή: asla.org

cropped-cebbcebfceb3cebf2.png

Architectural studio

architecture – design – contruction

Αγγελίδης Δημήτρης / Angelidis Dimitrios

Αρχιτέκτων Μηχανικός / Architect

Πολιτικός Μηχανικός Τ.Ε. / Bsc Civil Engineer

Based in Volos and Pelion, Greece